Moda na karty graficzne, wyposażone w dwa procesory graficzne rozkręca się na dobre. Najpierw swój topowy model Radeon HD 3870 X2 zaprezentowało ATI. Kilka miesięcy później NVIDIA odpowiedziała swoją “graficzną kanapką” GeForce 9800 GX2. Teraz do akcji wkracza ASUS, jako pierwszy prezentując dwuprocesorowy, nie występujący oficjalnie w katalogu AMD/ATI, model zbudowany na bazie Radeonów HD 3850. Piszemy jaką wydajność oferują takie karty, czy są kompatybilne z płytami wyposażonymi w różne chipsety i czy w ogóle opłaca się je kupować zamiast modeli jednoprocesorowych.
Pomysł budowania kart graficznych z wykorzystaniem dwóch procesorów nie jest nowy. W swojej ofercie już lata temu modele takie miał zarówno koncern ATI (choćby pamiętny Rage Fury MAXX) jak i NVIDIA (GeForce 7950 GX2). Pomysł jest prosty, na jednej płytce laminatu (czasem dwóch, jak w przypadku modelu NVIDII) zmieścić de facto dwie karty graficzne, które współpracując ze sobą będą tworzyły grafikę 3D szybciej niż standardowa, pojedyncza karta. Dzięki szybkiemu interfejsowi PCI Express komunikacja pomiędzy procesorami może odbywać się sprawnie, a coraz nowocześniejszy proces produkcyjny GPU pozwala na obniżenie temperatury procesorów i ułatwia konstrukcję dwuprocesorowych “potworów”.
Radeon HD 3870 X2 w pełnej krasie
Logicznie rozumując powody powstania kart dwuprocesorowych mogą być dwa - pierwszy jest oczywisty, chęć zbudowania pojedynczej karty dwuprocesorowej, która będzie szybsza od najszybszej dostępnej karty z jednym procesorem, drugi istotny jeśli na karcie znajdą się dwa tańsze GPU - zbudowanie dwuprocesorowej karty, która będzie tańsza i jednocześnie szybsza od podobnie wycenianej karty z jednym GPU. Dodatkowo, dla prawdziwych maniaków wydajności kusząca może być perspektywa pracy podwójnych kart w trybie CrossFire X i Quad SLI gdzie 4 procesory graficzne pracują nad wyświetlaniem scen 3D. Temat CrossFire X i QUad SLI w tym artykule pomijamy. Zajmiemy się zbadaniem wydajności pojedynczych kart z procesorami ATI i NVIDII wyposażonych w dwa GPU i porównamy ich wydajność do osiągów kart jednoprocesorowych.
Karty z dwoma GPU prezentujemy chronologicznie od najstarszego do najnowszego produktu.
ATI Radeon HD 3870 X2
Pod względem mikroarchitektury samych procesorów nie jesteśmy zaskoczeni. Na karcie znajdziemy dwa dobrze już znane układy Radeon HD 3870. AMD nazwało je kodowo RV670 i tylko z minimalnymi zmianami przejęło ze starszych kart Radeon HD 2900 XT. Podczas gdy Radeon HD 2900 XT zbudowany był z 700 mln tranzystorów, nowy ma tranzystorów 666 mln. Dlaczego mniej? Bo interfejs pamięci zmniejszono z 512 do 256-bitów. Procesor RV670 wykonany jest w procesie technologicznym 55 nm co oznacza zmniejszenie powierzchni GPU z 408 (w Radeonie HD 2900 XT) do 192 mm2. Niewątpliwym plusem 55 nm jest obniżony pobór mocy. Radeony HD 3850/70 mają po 320 zunifikowanych jednostek przetwarzania, 16 potoków renderingu i 16 modułów teksturujących. Radeon HD 3870 ma pamięci GDDR4 (512 MB) taktowane z częstotliwością 2,25 GHz i procesor pracujący z taktowaniem 775 MHz. Wersja X2 ma pamięci DDR3 o łącznej pojemności 1 GB, natomiast z racji tego, że każdy z procesorów buforuje w pamięci te same tekstury, pożytek z dodatkowej pamięci jest żaden (jak w każdej z opisywanych przez nas kart z dwoma GPU).
Radeon HD 3870 X2 bez uzbrojenia
Wyposażony jest także w nową wersję interfejsu PCI Express - 2.0, który po pierwsze oferuje podwojenie przepustowości - do 16 GB/s, a po drugie pozwala na dostarczanie szyną PCIe aż 150 W do karty graficznej. Oczywiście aby skorzystać z tych zalet trzeba mieć odpowiednią płytę główną z takim interfejsem. Karta jest bardzo ciężka - waży nieco ponad kilogram (dokładnie 1036 gram) , jest także bardzo długa (długość ok 27 cm, porównywalna z GeForce 8800 GTX i Ultra, a także GeForce 9800 GTX). Do jej zasilania niezbędne jest podłączenie dwóch 6-pinowych wtyczek (jedno z gniazd na karcie jest 8-pinowe, lecz wystarczy doprowadzić zasilanie z gniazda 6-pinowego). Oba procesory graficzne komunikują się w trybie CrossFire. W stosunku do standardowych kart HD 3870 zmieniono taktowanie procesora. Jest ono wyższe i wynosi 825 MHz. Z kolei pamięć pracuje z niższym taktowaniem 1800 MHz (z racji wspomnianego już zastosowania pamięci DDR3 w miejsce DDR4).
Mocy przybywaj
Pod względem poboru mocy karta mile nas zaskoczyła. Z pewnością nie można jej nazwać energooszczędną, lecz zważywszy na zastosowanie dwóch procesorów graficznych pobór mocy zbliżony do GeForce 8800 GTX można uznać za dobry wynik. W stanie spoczynku nasz komputer testowy z Radeonem HD 3870 X2 potrzebował ok. 155W energii podczas gdy ten sam komputer z fabrycznie podkręconym GeForce 8800 GTX wykazywał się większym, bo aż 215-watowym apetytem. Z kolei pod obciążeniem obie karty wypadały podobnie pobierając ok. 335W energii. Radeon jest kartą cichą, pojedynczy wentylator daje sobie radę z odprowadzeniem ciepła absorbowanego przez potężny radiator. Nawet w trybie szybszej pracy wentylatora (uruchamia się podczas dłuższego grania) hałas generowany przez kartę jest niewielki.
NVIDIA GeForce 9800 GX2
GeForce 9800 GX2 pod względem konstrukcyjnym różni się od modeli ATI. Produkt NVIDII jest swego rodzaju “kanapką”, gdzie w jednej obudowie zamknięto dwie karty graficzne - z oddzielnymi laminatami, połączone ze sobą mostkiem SLI. Zastosowane 2 procesory G92-450 współpracują z 1 GB pamięci GDDR3. Każdy z układów dysponuje 128 zunifikowanymi jednostkami przetwarzania i ma 16 potoków renderingu. Procesor graficzny pracuje z częstotliwością 600 MHz, natomiast pamięci 2,0 GHz.
Pod względem mikroarchitektury procesory są identyczne z instalowanymi na starszych kartach GeForce 8800 GTS 512 MB. Karta jest bardzo ciężka, waży 1110 g, a jej długość to 27 cm. Warto o tym pamiętać i przed zakupem sprawdzić czy zmieści się w Waszej obudowie. Pobór energii przez kartę jest wysoki. Nasz komputer testowy wyświetlając pulpit Visty potrzebował 206W, o 22W więcej niż z Radeonem HD3870 X2. Z kolei przy pełnym obciążeniu pobór mocy wzrastał do ok 400W. Na śledziu karty znajdziemy podwójne wyjście cyfrowe DVI (Dual Link) oraz wyjście cyfrowe HDMI.
GeForce 9800 GX2 ZOTAC-a to konstrukcja referencyjna. Karta jest długa - 27 cm i bardzo ciężka, ponad 1,1 kg.
Aby kablem HDMI można było przesyłać również dźwięk niezbędne jest niestety połączenie karty graficznej z wyjściem cyfrowym audio płyty głównej (odpowiedni kabel w komplecie). W kartach ATI mających zintegrowany kontroler audio, obsługa dźwięku po HDMI nie wymaga stosowania dodatkowych połączeń. Do karty należy podłączyć dwie wtyczki zasilania 6- i 8-pinową. Jeśli nie macie w zasilaczu tej ostatniej wtyczki, to w komplecie z kartą znajduje się odpowiednia przejściówka na gniazdo 6-pinowe.
Zasilanie do kart GeForce 9800 GX2 dostarczamy gniazdem 6- i 8-pinowym
O tym czy zasilanie jest poprawnie podłączone informują kolorowe diody. Nie wierzcie w opinie jakie można znaleźć w Internecie mówiące o umiarkowanym nagrzewaniu się karty. Karta bardzo mocno sie nagrzewa (nie radzimy dotykać dłonią, a jej układ chłodzenia jest niespecjalnie cichy.
ASUS EAH3850 SILENT/HTDI/256M/A
Wymieniając produkty dwuprocesorowe powinniśmy teoretycznie nadać temu opisowi tytuł ATI Radeon HD 3850 X2. Teoretycznie bo praktycznie taki produkt wg. specufikacji AMD/ATI nie istnieje. Testowana karta to produkt bardzo specyficzny. ASUS zaprzągł do pracy własnych inżynierów, którzy korzystając z doświadczeń przy pracach nad wyposażoną w 2 GPU karcie Radeon HD 3870 X2 zbudowali podobny model, z tym, że wyposażony w procesory niższej klasy. Instalacja dwóch procesorów wymusiła ich montaż na dość długim laminacie. Karta ma potężny miedziano-aluminiowy radiator, który chłodzony jest przez dwa duże wentylatory. Do jej zasilania niezbędne jest podłączenie dwóch 6-pinowych wtyczek zasilania PCI Express.
Pierwsza na świecie karta graficzna z dwoma procesorami ATI Radeon HD 3850 pochodzi od ASUS-a
Pomimo swoich dużych gabarytów karta jest zauważalnie lżejsza od najwydajniejszego modelu AMD Radeon HD 3870 X2. Ten waży 1066 gram, podczas gdy testowany przez nas model HD 3850 X2 “tylko” 744. Karta pobiera też mniej energii - pod pełnym obciążeniem nasz zestaw testowy potrzebował ok 306 W energii. Procesor Radeon HD3850 to układ znany pod kodową nazwą RV670 (stosowany zarówno w Radeonie HD 3850 jak i 3870), który wyposażony jest w 320 zunifikowanych jednostek przetwarzania, 16 potoków renderingu i 16 modułów teksturujących.
Na zbliżeniu widać rozbudowany radiator stykający się z powierzchnią dwóch GPU
Taktowanie GPU w naszej karcie wynosiło 670 MHz, a 1 GB pamięci GDDR3 1650 MHz. Jak widać są to wartości niższe niż w topowym dwuprocesorowym modeli HD 3870 X2.
Kompatybilność
Jedną z największych zalet dwuprocesorowych kart graficznych jest ich kompatybilność z płytami głównymi. Wszystkie testowane przez nas modele bez względu czy wyposażone są w procesory NVIDII czy ATI mogą być instalowane i poprawnie funkcjonują w w pojedynczym gnieździe PCI Express. Nie musi to być także gniazdo PCI Express 2.0. Starczy starsze PCI Express 1.0, które teoretycznie jest wolniejsze lecz w praktyce różnic wydajnościowych nie uświadczyliśmy. Zaletą kupna dwuprocesorowych kart, w stosunku do tradycyjnego zestawu dwóch kart pracujących w trybie CF jest uniezależnienie się od rodzajów chipsetów na płytach głównych. CrossFire w swojej tradycyjnej postaci pracuje tylko na płytach z chipsetami Intela i AMD. Kartę X2 można za to zainstalować także na płytach z chipsetami NVIDII. Podobnie z SLI, które przy wykorzystaniu karty dwuprocesorowej działa także z chipsetami Intela. Problem zaczyna się wtedy gdy będziecie chcieli połączyć dwie dwuprocesorowe karty. Wtedy niestety powraca szara rzeczywistość i obsługa CrossFire przez chipsety Intela i AMD oraz brak obsługi SLI przez chipsety Intela.
Jeden czy dwa rdzenie?
Konfiguracja platformy testowej: płyta główna ASUS P5K Deluxe, 2×1 GB RAM Patriot DDR2 800 (PDC22G6400LLK), procesor Intel Core 2 Extreme X6800, dysk twardy Samsung SP2004C SATA, system operacyjny Windows Vista Ultimate PL 32-bit SP1, Catalyst 8.4. GeForce 174.74.
Wyniki testów kart graficznych
Wyniki testów mówią same za siebie. Jeśli chcecie mieć w swoim pececie najszybszą pojedynczą (lecz z dwoma procesorami) kartę graficzną na świecie to wybór pada na model GeForce 9800 GX2. Nic mu nie podskoczy, nawet najszybszy Radeon HD 3870 X2 w wersji z podniesionymi zegarami. Wydajność kanapki NVIDII jest wyśmienita, i tym bardziej ją doceniamy im większym monitorem dysponujemy. W większości gier GeForce 9800 GX2 pozwala na płynną rozgrywkę w rozdzielczości 2560×1600 pikseli czyli takiej jaką oferują 30-calowe matryce LCD. Ta karta tak naprawdę została stworzona dla właścicieli takich paneli, choć oczywiście właściciele mniejszych LCD - 24 czy 27 calowych (dysponujących niższymi rozdzielczościami) nie będą na brak klatek narzekali. Karty z procesorami GX2 kupimy już za ok 1500 zł. Nie ma dla nich alternatywy, karty nawet droższej, z pojedynczym lecz szybszym procesorem.
BFG GeForce 9800 GX2 1GB GDDR3 PCI
Jeśli chodzi o podwójnego Radeona HD 3870 X2 to karta obecnie kosztuje od 1100 zł i w obliczu konkurencji prezentuje się ciekawie, choć nie wyjątkowo atrakcyjnie. Za ok 900 zł można kupić GeForce’a 9800 GTX, który pod względem wydajności nieco ustępuje Radeonowi, lecz kosztuje sporo, bo 200 zł mniej. Wybór karty z procesorami ATI lub NVIDII będzie więc sprawą bardzo indywidualną i z pewnością zależną także od innych cech produktów - np. modele ATI mają w standardzie wyjście HDMI, a GeForce 9800 GTX nie.
Czarnym koniem naszych testów jest z pewnością Radeon ASUS-a z dwoma procesorami HD 3850. Model ten pod względem wydajności wypada lepiej niż modele GeForce 9800 GTX, a jest od nich tylko o kilkadziesiąt zł droższy - cena podana przez ASUS-a to 999 zł. Karta ta wydaje się najlepszym wyborem jeśli chodzi o stosunek wydajności do ceny. Jej zapotrzebowanie na energię jest porównywalne z GeForce 9800 GTX, a wyposażenie w gniazda lepsze. Czekamy teraz na tańsze modele dwuprocesorowe z procesorami GeForce, np. serii 9600. Nie zdziwimy się jeśli pojawią się już wkrótce, a już najpóźniej na zbliżających się tajwańskich targach komputerowych Computex 2008, które w czerwcu odbędą się w Tajpej.
źródło: pcworld.pl
